Kruiswegstaties
Voor de zevende keer wordt in de binnenstad van Sneek de Kruiswegwandeling gehouden. Wandelen is ín tegenwoordig. Oude bedevaartroutes worden paden naar het Zelf. Een terugkeer naar innerlijke rust en dé plek waar je leeft vanuit de ontmoeting en het met elkaar optrekken in alle eenvoud. Kortom een terugkeer naar het eenvoudige en pure leven.
Elk mensenleven is als het ware een wandeltocht. Maar waar zijn we naar onderweg? Wie loopt er met ons mee en wie mag er van ons meelopen. En wat nog veel belangrijker is, wat gebeurt er allemaal onderweg met je, steek je daar iets van op? Dit jaar is het thema van de kruiswegwandeling: VEERKRACHT. Dit thema verbindt ons met de Kruiswegwandeling in Volendam waar ook Veerkracht dit jaar het thema is. Dit vanwege de herdenking van de nieuwjaarsbrand die daar 25 geleden plaats vond in café ‘t Hemeltje, waarbij 14 jongeren omkwamen en vele gewonden vielen.
‘Hier zal ik even een nieuw stuk elastiek inzetten, want de rek is eruit!’ Ik hoor het moeder nog zeggen. Zij kon dat en ze deed het, talloze malen, achter de naaimachine. Zij bezat ook een enorme veerkracht waar het ging om het zorgen voor het gezin en, zoals in dit geval, dat een ieder goed en netjes in de kleren zat. Zaken mochten niet afzakken bij gebrek aan veerkracht van het elastiek!
Is er tegenwoordig minder veerkracht onder de mensen? Het lijkt er wel op wanneer je hoort hoe gauw mensen uit hun slof schieten. Wanneer ze niet gelijk hun zin krijgen wanneer een bepaald product niet gelijk voorradig is en besteld moet worden en winkeliers overladen worden met een niet al te fraaie woordenschat. Om het goede overeind te houden is ‘veerkracht’ nodig. Wanneer we er zijn in voor- en tegenspoed, dan kan er heel veel. Jezus nam bij mensen blokkades weg zoals ziektes, het als anders-worden beschouwd. Zelfs de dood ging Hij niet uit de weg. Dit deed Hij voor opdat wij het na zouden doen.
Jezus bezat een enorme veerkracht. Die verdween zelfs niet toen Hij uit de weg werd geruimd. Diezelfde veerkracht is er waar mensen vanuit de goede Geest ervoor zorgen dat de rek er niet uit gaat.
Katholiek kerkhof achter de St. Vincentiuskerk te Volendam. Monument voor al diegenen die bij de brand in café “Het Hemeltje” op 01-01-2001 zijn omgekomen. De graven van de 14 omgekomen jonge mensen hebben een eigen hoekje op het kerkhof gekregen.
Hopelijk krijgt u door het lopen van de Kruiswegwandeling ook nieuwe veerkracht. Dat kan door het alleen te doen, maar het gaat gemakkelijker wanneer u het met anderen doet. Je kunt het al op het spoor komen door eens te vragen: ‘Wanneer was bij u de rek eruit en hoe kwam dat weer terug?’ Alleen al het stellen van die vraag, aan jezelf en anderen, kan veerkracht opleveren.
Namens de Sint Antonius van Padua Parochie Sneek e.o. wensen wij u een inspirerende wandeling toe onderweg naar Pasen. Wie weet met mooie ontmoetingen en goede gedachten die u doen leven en opstaan.
Aan deze Kruiswegwandeling werken dit jaar mee:
• Wim Beekman, emeritus classispredikant
• Henk van der Veer, stadsdichter van Sneek
• Paul Verbeek, pastoor van Bergen op Zoom
Bij een aantal deelnemende bedrijven staan de staties in de etalage maar sommige staties bevinden zich in de locatie. Deze locaties zijn rolstoelvriendelijk. Vanwege de openingstijden van de deelnemende bedrijven adviseren wij u om de wandeling tussen 10:00 – 17:00 uur
Commissie Kruiswegwandeling Sneek: Pastoor Peter van der Weide, Jan Kuipers, Kees Poiesz en Renate Dümmer
Inleiding
– door de burgemeester van Noardeast Fryslân, dhr. Johannes Kramer
By myn pake hong eartiids in tegeltsje oan de muorre, in oantinken oan de besettingstiid. Men seach in flaggemêst mei in Fryske flagge, dy’t troch in heakkekrús efteroer drukt waard. Der stiene de wurden by: “Wol bûgd, mar net britsen.” Fearkrêft is in helder wurd. It seit presys wat dermei bedoeld wurdt: de krêft om op te fearjen, mei tsjinslach om te gean en dochs fierder te gean. Fearkrêft ûntstiet net samar. Yts fearret werom trochdat it ergens oan fêstsit, lykas dy Fryske flagge oan de flaggemêst. Sûnder ferbining is der gjin tsjindruk, gjin weromfearen. Minsken hawwe ek sa’n ferbining nedich: yts dêr’t se krêft en moed út putte. Dat kin leauwen wêze, hoop of leafde. In sporter dy’t nei in swiere blessuere weromkomt troch de berte fan in bern. In widdo dy’t, nettsjinsteande har ferlies, troch har bernsbern wer takomst sjocht. In sike dy’t treast fynt yn it leauwen en dêrtroch de behanneling trochstean kin. Ik winskje jo dan ek in bemoedigjende krúswei ta: in kuier dêr’t jo, yn it meirinnen mei Jezus’ lêste oeren, treast en krêft yn fine meie — en dêr’t jo ferbining mei wat jo yn bydrage fersterke wurdt, sadat jo fearkrêft groeit.
1e Statie
Wanneer deze statie op de gouden koets zou staan, mocht die ook vast niet meer rijden. Kijk naar de jongen die de schaal met water vasthoudt waarin de handen van Pilatus in onschuld worden gewassen. En dat vanwege een mens die opkomt voor veelkleurigheid, rechtvaardigheid, de binnenkant, het hart. Je zou er een kleur van krijgen door wat hier gebeurt. Je zult ze de kost moeten geven die anderen louter vanwege afkomst of buitenkant veroordelen. Maar gelukkig staat de Rechtvaardige hier in het midden.
2e Statie
Twee mannen staan klaar om het kruis op Zijn schouders te leggen. De figuren links van Hem staan erbij alsof ze willen zeggen: ‘Dat heb je aan jezelf te wijten!’ Jezus weet als geen ander dat het leven ook heel moeilijk kan zijn van tijd tot tijd. De mens die dat treft brengt Hij daar graag dwars doorheen. Moet Hij die altijd geholpen heeft het nu helemaal alleen doen, of helpen wij Hem mee? Samen staan we toch sterker! Hoe zat het ook al weer met die gedeelde smart!
- door Wim Beekman em. classis predikant
Bij Opoe vond ik als jochie vroeger een dienblad uit de Tweede Wereldoorlog. Daarop stond een afbeelding van het Nederlands landschap met een dorpje, een kerktoren, een molen en wat landerijen. Daaroverheen was een lange, gebogen vlaggenstok geschilderd, die een grote vlag en wimpel torste. Daaronder stond geschreven: 1940. Wel gebogen, maar niet gebroken. Het plaatje maakte grote indruk op mij. Dan keek ik naar de gebogen stok en dacht ik: elk moment kan hij breken. Maar hij brak nooit. Later begreep ik dat deze voorstelling de mensen midden in de oorlog moed gaf, en hoop, en hen hielp vol te houden. Let wel, het dienblad is gemaakt en verspreid tijdens de oorlog. Het was geen makkelijke constatering achteraf, gemaakt door mensen die al wisten dat het goed was afgelopen. Het gaf veerkracht terwijl het leven nog aardedonker en zwaar was, tijdens het dragen van het kruis dat hen op de schouders was gelegd. Zo zal dat ook voor Christus zijn geweest: veerkracht met de dood voor ogen. Zoals Jezus zelf eerder sprak: Hij breekt het geknakte riet niet af, de kwijnende vlam zal Hij niet doven (Mattheüs 12:20). Met die veerkracht kun je een kruis opnemen.3e Statie
Waarom struikelt de Heer? Is het te zwaar? Wordt Hij pootje gelicht? Het lijkt net of de soldaat Hem een zetje geeft. Die twee aan de linkerkant kijken toe. Er wordt nog net geen foto van gemaakt zoals tegenwoordig bij rampen en ongelukken. Maar ze volgen de val met een vreemde vorm van belangstelling. Alleen de man achter het kruis schijnt zijn handen uit de zakken te halen. Wie zijn wij in dit tafereel?
4e Statie
Twee mensen waar licht vanuit gaat ontmoeten elkaar. Even wordt Jezus ondersteund door de Romeinse soldaat. Onder bezetters en vijanden zijn ook goede mensen te vinden. Jezus heeft even ‘hands free’ om zijn moeder te begroeten. Wat gaat er in die twee om in die luttele seconden? Enkele momenten vol vreugde, droefheid, begrip, smart. Er zal niet veel gezegd zijn, maar de ogen en de harten spreken boekdelen. Herkennen wij het? Ontmoeten betekent dat er niks moet, maar dat je er bent! Is niet de naam van onze God: ‘Ik zal er zijn!’ Wat is voor ons een echte ontmoeting?
– door Henk van der Veer, stadsdichter van Sneek
Nòch dagenlang had ik de prikkelende stank fan ferbrand hout in myn neus. Ferfloekte ik de onheispellende sirenes fan ’e hulpdiënsten. De beelden fan ’e Singel met de imponearende brandwearauto’s (letterlek foar de Sint Martinuskerk) staan foar altyd op myn netflys. De Sneker tekst dy’t ik foar un lullege ansichtkaart bedocht: ‘Der is braan op ut Groatsaan’, komme nou heel anders binne. Nòch dreune de woarden fan ’e empatise fersekeringsagent na: “Alles wat in de winkel van uw dochter staat verklaar ik total loss. De gifbeker meteen maar helemaal leeg drinken.” Ik stond te trillen op myn poaten toen ik oans Dappere Dodo Dòchter bútendeur fan har winkel staan sach. Ik pakte har blonde kòp stevech tussen myn handen, keek har recht in ’e angstege ogen en flústerde: Ut komt wear goëd hoar, écht helemaal goëd! Gyneen sach oans tranen, op dy rampsalege frijdachmòrren. We wúden nyt fersúpe in ferdryt. Nee, dat seker nyt, der was mar één ding wat we wúden: Fearkracht toane! Nòch even en ut sal wear foarjaar wurde, ok op ut Groatsaan nummer 42 in Sneek!
5e Statie
In een van de locaties van onze parochie bestaat nog een dragersvereniging. Vaak heten zulke verenigingen DEL: Draagt Elkanders Lasten! De dragersvereniging op deze statie telt maar één lid en die wordt ook nog gedwongen zijn werk te doen. Je zult je maar gedragen weten door meerdere mensen zoals de lamme man die door vier vrienden bij de Heer werd gebracht. Als eerste zag de Heer niet de verlamde, maar het geloof van de vier dragers. Daardoor verdween de verlamming en wie weet werd die lamme later ook lid van de dragersvereniging. Draagt Elkanders Lasten.
Sint Martinus
6e Statie
Alsof ze het wist. Veronica, de vrouw die haar ware gelaat toont, heeft een extra grote zakdoek meegenomen voor haar Heer die het zwaar te verduren heeft. Echte zorgzaamheid wordt niet alleen ter plaatse getoond. Er is vaak al van tevoren over nagedacht. ‘Ik moet daar maar even heen, want anders komt het niet goed.’ Mantelzorgers, thuiszorgers, ze leven mee, denken mee en doen! Er kunnen er niet genoeg van zijn. Ze hebben het soms erg zwaar en hebben van tijd tot tijd extra veerkracht nodig. Deze statie vertelt ons: ‘Toon je hart, je ware gezicht en je laat een blijvende indruk na!’
- door Cees de Wit, initiator van de Kruiswegwandeling Volendam
Meelopers, meestal klinkt het niet gunstig. We kunnen ze ook vaak benoemen in de kleine en grote wereld om ons heen. Veronica liep met Jezus mee naar Golgotha. Zij nam het voor Hem op en veegde zijn kapotgeslagen, bloedende gezicht af met een doek toen Jezus bezweek onder het gewicht van het kruis. Bij de recente herdenking van de Nieuwjaarsbrand in Volendam hoorden we opnieuw verhalen van mensen die in die verschrikkelijke nacht, 25 jaar geleden, hulp hebben geboden. Ze deden het gewoon. Ze voelden zich verantwoordelijk. Rampen en branden, ze zijn van alle tijden. De verschrikkelijke brand tijdens de jaarwisseling in het Zwitserse Crans-Montana ligt nog vers in ons geheugen en roept bange herinneringen op. Vandaag de dag zijn er gelukkig nog veel Veronica’s die mensen ondersteunen als ze in de problemen komen. Deze meelopers, ik mag ze wel, krijgen niet altijd de waardering die ze verdienen. Ze hoeven dat misschien ook niet. Paus Franciscus zei daarover: “Elke daad van tederheid is sterker dan vernietiging. Zij laat een spoor na dat niet kan worden uitgewist.”
7e Statie
Ook nu is er maar één persoon die ondersteunend, veerkrachtig aanwezig is. Die ene figuur met zijn handen omhoog lijkt te zeggen: ‘Je had het kunnen weten. Kijk toch uit! Een ezel stoot zich toch ook niet tweemaal aan dezelfde steen!’ De twee anderen bij hem in de buurt lijken hetzelfde te willen zeggen. Zijn dit de beste stuurlui die aan wal staan? Het lijkt er wel op. Maar wie zijn wij die dit zien en door ons heen laten gaan? Wie helpt ons wanneer wij in dezelfde fouten terugvallen?
8e Statie
Wij baden in Baden en weenden in Wenen, is een bekende uitdrukking. Echt meeleven tonen zien we hier. Zijn het alleen vrouwen die huilen? Och, mannen kunnen er ook wat van, maar mag dat getoond worden? Jezus zag vrouwen staan. Hij waardeerde hen en dat blijkt ook nu wederzijds te zijn. De meeste mensen die de Kerk overeind houden zijn nog altijd vrouwen. Soms is het nog om te huilen hoe er met hen om wordt gegaan in Kerk en samenleving. Wist u dat deze statie indertijd kleiner is gemaakt vanwege een deur die ernaast moest komen naar de huidige pastorie? Zo werd deze statie ook een ingang, en wel via het hart van deze meelevende, taaie en volhardende vrouwen naar het goddelijke.
9e Statie
Nu gaat het echt niet meer. De ziel moet even rusten voordat die weer bij het lichaam is en omgekeerd ook. Jezus gaat echt helemaal onderuit. De veerkracht lijkt te zijn verdwenen. Nu staan ze er allemaal bij en kijken ernaar. Niemand biedt een helpende hand. Gelukkig blijft de lichtglans rond zijn hoofd. Het goede kan schade worden toegebracht, maar nooit zal het zuivere en eerlijke verdwijnen. Het is net als met Moeder natuur. Die herstelt zich waar de mens stopt met ingrijpen en zij haar goddelijke gang mag gaan. Waarom doen de omstanders niets? Vinden ze dit dan mooi, of wachten ze tot eentje tóch het voortouw neemt?
– door Paul Verbeek, pastoor van Bergen op Zoom
Eén keer vallen doet pijn en kan je schade toebrengen. Van nóg een keer vallen wordt de weerstand van een mens zomaar gebroken. Maar van drie keer vallen — keer op keer op keer — zou ik al mijn moed verliezen. Er is een grens aan wat een mens verdragen kan. Andersom kan ook. In de bundel In de stilte van mijn cel – Psalmen van gevangenen vertelt een gedetineerde hoe hij vanaf het moment van zijn insluiting alle banden met familie en vrienden verbrak. Hij vond dat zij beter af waren met een leven zonder hem dan met een leven met hem. De post die hij van hen ontving liet hij onbeantwoord. In de loop der jaren stopten zij allemaal met hem te schrijven. Behalve zijनहchtje. Zij schreef hem de eerste brief toen zij zeven was. En opnieuw toen zij acht was, en negen, en tien. Zij bleef hem jaarlijks schrijven — keer op keer op keer. Na verloop van jaren schreef hij haar terug. Zij bezocht hem, zij kregen nauw contact. Hij noemt haar misschien wel de voornaamste reden dat ik mijn leven weer op de rails heb gekregen.
De Kruisafname
10e Statie
Het sprookje over de nieuwe kleren van de keizer doet het nog steeds goed. Die beste man liep publiekelijk niet eens in zijn hemd, dat ging nog verder. Daar gaat het hier ook om. Kleren maken de man, de vrouw! Waar bekleden wij ons mee? Toen Sint Franciscus alles van zich afgooide om niet vast te zitten aan wat voor bezit dan ook, toen werd er een mantel van vriendschap en liefde om hem heen geslagen door de bisschop. Kon die niet tegen naaktheid, of gebeurde dit van binnenuit? We hopen toch vanuit het laatste, niet! ‘Zo vriendelijk en veilig als het licht, zoals een mantel om mij heen geslagen.’
11e Statie
De doodstraf is niet meer toegestaan in ons land, maar ook nu, op dit uur, worden wel ergens in de wereld mensen gedood. Waarom gebeurt dit? Is het zuivere koffie? Mensen doden kan al met een blik, of met een venijnig woord, door ze buiten te sluiten, door niet te luisteren, de deur niet open te doen van je hart. De beulen doen hier hun werk. Ze worden er waarschijnlijk voor betaald. Er zijn heel wat systemen die mensen opsporen en uit de weg ruimen vanwege eigenbelang, ego’s die gestreeld moeten worden. Hier wordt de macht van het Goede met voeten getreden. En waarom?
12e Statie
Je hoort weleens van mensen die sterven waar niemand bij was, of die pas na dagen dood in huis te hebben gelegen gevonden worden. Hier is de stervende gelukkig niet alleen. Er straalt licht rond het hoofd van de Moeder en de beste vriend. Zijn ze het licht vergeten te schilderen rond het hoofd van de hartsvriendin die de voeten kust die ze met heel dure olie gezalfd heeft? Ik weet het niet, maar er spreekt een diepe liefde uit. Aan de zijkanten staan nog twee mensen die we (nog) niet in actie zien. Ze zijn er in ieder geval al voor bijna de helft! Zijn wij er ook in zo’n geval, helemaal?
13e Statie
Doden afleggen is een heel speciaal iets. Tegenwoordig kun je, als je wilt, nauw betrokken zijn bij alles wat er komt kijken in het geval van het overlijden van een dierbare. Daar kan het afleggen van de dode ook bij horen. Velen leggen het helaas nog af wanneer de dood in het leven komt, terwijl het iets heel natuurlijks is. Een oude pastoor in Ankeveen die tegenover het kerkhof woonde zei wel eens: ‘Mijn uitzicht is mijn toekomst!’ Tot het laatst toe waren er voor hem twee vrouwen die over hem waakten. Hij was in goede handen! Legt u het ook af bij de dood, of geloven we dat er meer is? Zo te zien is in de mensen die bij de gestorven Heer zijn heel wat leven te vinden! Ze zien er dan ook licht en kleurrijk uit!
14e Statie
Sint Martinuskerk
Er zijn mensen die geen voet op een kerkhof durven zetten. Toch is er vaak geen vrediger plek te vinden dan een begraafplaats. Waar het kerkhof vlakbij de kerk is vind je vaak mensen die vooraf of na de viering even de doden komen begroeten. Jullie horen erbij hoor. Door jullie blijft er leven in de goddelijke brouwerij! Een priesteroom liep vlak voor de Mis het kerkhof op en men vroeg: ‘Wat doet u daar?’ ‘Even de doden begroeten’, was het antwoord. Een week later was hij gestorven. Als wij het over Hem hebben gaat het over het leven en niet over: ‘Over en sluiten maar!’ De stilte van het graf is vol van leven! O ja, wat gebeurde er ook alweer op de derde dag!
Pasen - Een goddelijke opstand
Is het zoiets als wat een vrouw zei toen haar man net gestorven was dat zij het gevoel had dat hij ieder moment weer het huis binnen zou kunnen stappen en even de hand op haar schouder zou leggen. Maria Magdalena meende dat het de tuinman was. En dat lege graf, dat moest wel even heel goed onderzocht worden. Maar gelukkig: toen ze het zagen geloofden ze.
De boodschap van Pasen is dat wanneer je het er over hebt het er ook werkelijk is. De Heer staat op wanneer wij hem ter sprake brengen en, méér nog, wanneer wij doen wat Hij heeft voorgedaan. Pasen is ontstaan vanuit een protest, een opstanding tegen alles wat indruist tegen de echte menselijkheid en rechtvaardigheid. Pasen kan alleen gebeuren wanneer de mens niet leeft voor zichzelf maar vanuit liefde breekt en deelt. Dan pas kunnen wij, zo verschillend als we zijn, eenheid ervaren, rust en een diepe vrede. Kom dus in opstand! Niet als een opgewonden standje, maar als een mens van vlees en bloed die strijdt voor het goede, ware en schone. Wees zó een mens die goddelijk bezig is en blijft! Dan gaat er vast en zeker een aanstekelijke veerkracht van je uit!